Chứng mất ngủ - cách điều trị hiệu quả

 Mất ngủ, hay ngủ chập chờn là gì ? Bài viết dưới đây Cao đẳng y dược Hà Nộisẽ giúp bạn hiểu thêm và có các phương pháp để cải thiện chứng mất ngủ này.

Thế nào là mất ngủ !

1. Định nghĩa
- Mất ngủ là rối loạn giấc ngủ, đặc trưng bởi việc khó đi vào giấc ngủ hay giấc ngủ ngắn.
- Bệnh nhân mất ngủ thường có các triệu chứng điển hình sau:
+ Khó ngủ.
+ Trằn trọc, thức giấc nhiều lần trong đêm và khó đi vào giấc ngủ trở lại.
+ Thức dậy sớm vào buổi sáng.
+ Cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy.

2. Phân loại:

Mất ngủ chia làm 2 loại
- Mất ngủ tiên phát: mất ngủ không liên quan đến bệnh tật hay môi trường sống.
- Mất ngủ thứ phát: mất ngủ do có vấn đề về sức khỏe (mắc bệnh nào đó gây mất ngủ như lên cơn hen ban đêm, đau khớp, trầm cảm…), do tác dụng phụ của thuốc, sử dụng các chất kích thích…

3. Nguyên nhân:
- Áp lực cuộc sống: thất nghiệp, ly hôn, người thân mất, mắc bệnh hiểm nghèo…
- Bệnh tật: hen suyễn, đau khớp…
- Rối loạn cảm xúc.
- Môi trường sống: ồn ào, ánh sáng, thời tiết thay đổi đột ngột…
- Do thuốc: một số thuốc trị cảm, dị ứng, trầm cảm, cao huyết áp…

4. Triệu chứng
- Cảm thấy buồn ngủ cả ngày.
- Mệt mỏi.
- Bực bội.
- Lãng trí, hay quên, mất tập trung.

Cách điều trị

1. Dùng thuốc tổng hợp hóa dược:
- Benzodiazepin:
+ Cơ chế: benzodiazepin gắn với các thụ thể đặc hiệu trên hệ thần kinh trung ương và các cơ quan ngoại vi đặc biệt. Thụ thể benzodiazepin trên hệ thần kinh trung ương có liên hệ chặt chẽ về chức năng với thụ thể của hệ thống dẫn truyền GABA (Gamma Amino Butyric Acid), tăng tác dụng ức chế của hệ dẫn truyền GABA.
+ Liều sử dụng: temazepam 10-30 mg (30 phút trước ngủ), nitrazepam 5-10 mg trước ngủ, flurazepam 10-30 mg trước ngủ.
+ Tác dụng không mong muốn (ADR): phụ thuộc vào liều sử dụng, chủ yếu là an thần gây buồn ngủ, chóng mặt, mấy điều hòa, yếu cơ…
+ Lưu ý khi sử dụng:  chỉ sử dụng theo đơn bác sĩ, quá liều thuốc có thể gây tử vong, không sử dụng thuốc trong một khoảng thời gian dài, không dùng chung với các chất kích thích như rượu, thuốc lá…
- Một số thuốc tổng hợp hóa dược khác dùng trong điều trị mất ngủ: zopiclone, zolpidem, zaleplon…

2. Dùng thuốc từ dược liệu:
- Lạc tiên (passiflora foetida họ passifloraceae) sử dụng toàn cây trên mặt đất. một số chế phẩm trên thị trường: cortonyl, selavo, cao lỏng lạc tiên…
- Bình vôi (stephania glabra họ menispermaceae) sử dụng củ phơi khô. Một số chế phẩm trên thị trường: viên nén rotunda, hyndarin…
- Sen (nelumbo nucifera họ nelumbonaceae) sử dụng tâm sen liều 1,5-3g sắc uống.
- Vông nem (erythrina variegata họ fabaceae) sử dụng 6-12g lá vông nem phơi khô sắc uống.
- Táo ta (ziziphus mauritiana họ rhamnaceae) sử dụng hạt phơi khô sắc uống.

3. Mất ngủ do thay đổi lối sống:
- Tập thói quen ngủ và thức dậy trong một thời gian cố định, hạn chế ngủ ngày.
- Hạn chế sử dụng rượu, thuốc lá, cà phê vào cuối ngày (chiều tối)
- Tập thể dục đều độ, không tập thể dục trước khi đi ngủ.
- Hạn chế ăn nhiều thịt, bột đường vào buổi tối, một cốc sữa buổi tối giúp bạn ngủ ngon, sâu hơn.
- Tạo không gian ngủ thoải mái, tránh ánh sáng, tiếng ồn.
- Thư giản trước khi ngủ như đọc sách, nghe bản nhạc du dương, tắm nước ấm.
- Nếu không ngủ được hay không cảm thấy buồn ngủ, thức dậy và đọc sách hay làm gì đó thư giãn cho đến khi ngủ được.

Có thể thấy chứng mất ngủ không chỉ gặp ở người lớn tuổi, mà còn có thể có ở những thanh niên, các sinh viên đang học đại học, cao đẳng y tế Hà Nội và nhiều ngành nghề khác. Dù ở lứa tuổi nào thì giấc ngủ luôn rất quan trọng vì nó giúp cơ thể thư giãn và phục hồi sau một ngày hoạt động.

Chúc các bạn luôn có giấc ngủ thoải mái.

Tài liệu tham khảo
Dược Thư Việt Nam
Clinical Pharmacology and Therapeutics
Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam